Nguyễn Mạnh Trí

Hồi Kư




ĐT nhà 703-680-9280






Những Kỷ Niệm Gia Đ́nh Với Tướng Nguyễn Khoa Nam

Nguyễn Thái Dương

Rời quê hương đă 25 năm mà h́nh ảnh cậu tôi thỉnh thoảng vẩn hiện về trong giấc ngủ chập chờn. Những kư ức về cậu tôi như là một bức tranh chấm phá. Cậu như là một thế giới riêng đối với tất cả mọi người.

C̣n nhớ lúc tôi khoảng 6,7 tuổi, gia đ́nh ông ngoại chúng tôi ở bến đ̣ Chợ Dinh. Nhà trên dành cho ông ngoại c̣n tất cả ở những căn nhà dưới. Gần đó là chùa Bà La của ḍng họ Nguyễn Khoa. Là cháu ngoại đầu tiên, được ông ngoại cưng nhất. Thỉnh thoảng ông bảo mẹ tôi đưa lên nhà trên để ông cho ăn vài món dành cho ông. Cạnh nhà là một cây mộc lan rất lớn, đến mùa cả trăm cánh hoa nở ra thơm ngát cả vườn. Sau nhà là một vườn cam quít rồi đến một thửa đất rộng trồng bắp, sắn, rau cải tùy mùa. Cạnh sông là một nhà cḥi cao mà trong những trưa hè nóng nực, mấy cậu cháu chúng tôi thường leo lên ngủ trưa để hưởng gió mát từ sông thổi vào.

Một kỷ niệm vui mà tôi không bao giờ quên được là vào một dịp Tết, tất cả chúng tôi ăn mặc quần áo chỉnh tề lên chúc Tết ông ngoại để được ĺ x́. Sau đó cậu dẩn tôi, cậu Phước, cậu Lộc và d́ Diệu Yến ra vườn để xem cậu đốt pháo mừng xuân. Cậu Lộc và d́ Diệu Yến tuy vai vế lớn hơn nhưng cũng xấp xỉ tuổi tôi. Ra sau vườn đă thấy mấy cây pháo để trên một cái lon khá lớn. Chúng tôi xúm xung quanh để xem cậu đốt. Pháo vừa nổ là cả một mùi hôi thối bốc lên, quần áo chúng tôi lấm đầy đồ dơ. Th́ ra cậu đă để cái lon trên một đống phân. Báo hại chúng tôi phải tấm rửa thay quần áo khác để đón xuân. Bị ông ngoại la, cậu cười khoái chí. Cậu thường xưng cậu và em với ông ngoại tôi.

Vào khoảng năm 51, chúng tôi dọn lên nhà số 64 đường Gia Hội, sau này đổi tên là đường Chi Lăng, ngay lối đi vào đường Trung Bộ. Cậu lúc này đă đi làm việc trong thành nội. Cậu giống như một ông công tử đất Thần Kinh, luôn luôn mặc đồ bộ màu trắng và đặt cơm từ nhà hàng Morin. Cũng giống như ông ngoại, thỉnh thoảng cậu gọi tôi vào cho thưởng thức vài món ăn Tây. Trong ṿng gia đ́nh, ngoài cậu c̣n có anh Hiệp và anh Cẩm. Anh Hiệp là con bác Kinh, người anh kết nghỉa với ông già tôi. Anh Cẩm là chồng chị Yến, con của cậu Sỉ. Anh Hiệp đi Thiết Giáp, anh Cẩm chọn Pháo Binh. Sau này, cả ba đều trở thành những tướng lảnh của QLVNCH.

Măn khóa 3 Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức, cậu t́nh nguyện gia nhập binh chủng Nhảy Dù. Vài người trong gia đ́nh nói rằng đúng ra cậu là một nghệ sỉ hơn là quân nhân. Cậu có khiếu về hội họa, vẻ truyền thần và phong cảnh rất xuất sắc. Cậu cũng có khiếu về âm nhạc và giỏi về ngoại ngử, cả Anh và Pháp. Nghe nói cậu có yêu một người đẹp nhưng về sau người này đi Pháp lấy chồng bác sỉ, từ đó cậu không lập gia đ́nh với ai cả. Trong tranh vẻ của cậu có phảng phất h́nh bóng của cô này. Có lẻ đây cũng là một vài huyền thoại trong cuộc đời của cậu.

Trong khoảng thời gian cuối 1953 cho đến ngày chia đôi đất nước, cậu chỉ huy một đơn vị nhảy dù tham dự các cuộc hành quân ở Bắc Việt và trở về Nam sau hiệp định Genẽve.

Năm 62, sau khi tốt nghiệp trường Sỉ Quan Hải Quân Nha Trang, lên thăm cậu tại Sài G̣n, cậu nói: "Đúng ra ngành Bác Sỉ thích hợp với mi hơn, để cậu nói với ông Quyền xem ông có thể giúp mi đi học Quân Y được không?" Cậu thường dùng chử "mi" của người Huế khi gọi tôi. Cậu là bạn học của HQ Đại Tá Hồ Tấn Quyền lúc đó là Tư Lệnh Hải Quân. Tôi cũng chẳng để ư đến chuyện này cho lắm. Sau đó Đại Tá Quyền là người đầu tiên bị đàn em sát hại trong cuộc đảo chánh Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm vào cuối năm 63.

Cậu ở trong cấp bậc Đại Úy khá lâu. Vài người nói rằng là Sĩ Quan Nhảy Dù mà cậu rất ít nói, cũng không ăn nhậu với bạn đồng ngũ nên đôi khi bị hiểu lầm từ cấp chỉ huy cũng như bạn bè.

Đến năm 66, hai cậu cháu có cơ hội gặp nhau ở Đà Nẵng lúc cậu chỉ huy Tiểu Đoàn 5 Nhảy Dù đang hành quân tại Quảng Ngăi.

Sau trận chiến thắng lẫy lừng của Lử Đoàn 3 Nhảy Dù tại đồi Ngọc Văn, Kontum mà các anh em nhảy dù nói đùa là đồi Ngóc Văng, cậu được Tổng Thống Thiệu cho lựa chọn một trong 3 chức vụ: Tư Lệnh Sư Đoàn 1 Bộ Binh, Tư Lệnh Cảnh Sát Quốc Gia hay Tư Lệnh Sư Đoàn 7 Bộ Binh. Cậu nói rằng Sư Đoàn 1 của Thiếu Tướng Trưởng quá xuất sắc, không thể làm hơn đưọc, vả lại ở Huế nhiều bà con quá c̣n ngành Cảnh Sát th́ không thích hợp với ḿnh. Với Sư Đoàn 7 ḿnh có nhiều cơ hội hơn. Cậu đảm nhiệm chức vụ Tư Lệnh Sư Đoàn 7 Bộ Binh kể từ 1969.

Hai vợ chồng tôi có xuống thăm cậu ở Đồng Tâm vào đầu năm 70, cậu bảo ra ngoài dinh Tư Lệnh tại Mỷ Tho mà ở. Ông Thượng Sĩ quản gia mừng rỡ khi có khách: "Ông Tướng ít khi tiếp bà con, thỉnh thoảng mới ra Mỹ Tho một lần".

Cuối năm 1971, tôi được thuyên chuyển về chỉ huy Liên Đoàn Đặc Nhiệm Hải Quân trong nhiệm vụ yểm trợ cho hai Trung Đoàn 11, 12 Bộ Binh hoạt động trong khu vực Mỹ Tho và Kiến Hoà sau hơn một năm chỉ huy Liên Đoàn 3 Thủy Bộ yểm trợ cho Trung Đoàn 32 thuộc Sư Đoàn 21 Bộ Binh trong chiến dịch U Minh. Cậu do dự khá lâu v́ không muốn tôi ở gần cậu. Thỉnh thoảng, cậu gọi tôi qua pḥng hành quân Sư Đoàn vào buổi tối. Hai cậu cháu có dịp nói chuyện gia đ́nh cũng như những lời chỉ bảo. Cậu thuờng dặn ḍ: "Mi c̣n trẻ, ở đơn vị chiến đấu nhiều, tương lai tốt, đừng để dính vào những chuyện rắc rối".

Một câu nói mà tôi vẩn c̣n nhớ măi đến ngày hôm nay. Khi nói chuyện về tham nhũng, cậu trầm ngâm nói: "Trong hoàn cảnh chiến tranh của đất nước, ḿnh không tham nhũng không có nghĩa là đàn em ḿnh không tham nhũng, nhưng họ chỉ làm ăn vừa đủ sống. Nếu ḿnh tham nhũng th́ họ phải ăn gấp ba: một cho họ, một cho ḿnh, một cho xếp ḿnh. Bổn phận của cấp chỉ huy là phải giữ ḿnh trong sạch". Tôi nhớ lại thời gian c̣n hành quân ở Cà Mâu, trong một lần mời Phó Đề Đốc Hoàng Cơ Minh và Đại Tá Thiều dùng cơm ở Bộ Chỉ Huy Liên Đoàn, hai ông thầy tranh luận về vấn đề tham nhủng. Phó Đề Đốc Minh cho rằng miền Nam không thắng được Cộng Sản là v́ tham nhủng. Ông chỉ cần độ mười ngàn người trong sạch cùng lư tưởng là có thể đánh bức được Cộng Sản. Đại tá Thiều cựi trả lời nhẹ nhàng: "Bạn nói đúng trên lư thuyết. Trong thời chiến tranh, chỉ sống nhờ ngoại viện, một người lính hay cảnh sát lưong chỉ đủ sống mươi ngày. Nếu không kiếm chác thêm để nuôi vợ con th́ họ đói hết chẳng c̣n ai để đánh Cộng Sản". Tôi chỉ biết ngồi cười không góp ư kiến. Cả hai ông thầy đều đúng trong một vài khía cạnh nào đó.

Thỉnh thoảng nhận được trợ cấp từ Phủ Tổng Thống, cậu chia hết cho các Trung Đoàn. Trong những lần hành quân phối hợp, vài vị Trung Đoàn Trưởng nói đùa rằng tiền ông Tưóng cho ít quá, không biết thế nào chia cho đàn em.

Cậu ở trong một trailer đơn giản do Quân Lực Mỹ để lại và hầu như ăn chay trường. Hàng tháng cậu đều gởi tiền về cho mẹ tôi. Thỉnh thoảng bà già vợ xuống Đồng Tâm thăm chúng tôi, bà thường nấu đồ chay mời cậu. Cậu thường nói: "Ḿnh ăn chay để đở chết lính".

Cũng trong thời gian này, có dự tính giới thiệu một người bà con của bà Tổng Thống cho cậu. Tôi hỏi cậu chuyện này. Cậu cười: "Làm bà con với Tổng Thống th́ khó làm việc lắm".

Có vài điều mà khi c̣n ở Việt Nam, tôi không muốn chia xẻ với cấp chỉ huy. Mỗi lần có đoàn công voa Cửa Tiểu - Nam Vang là có lệnh điều động từ pḥng hành quân Sư Đoàn qua Kiến Ḥa phối hợp với Trung Đoàn 12, bỏ trống sông Tiền Giang cho dến khi đoàn công voa đi qua khỏi khu vực hoạt động của Sư Đoàn. Cậu chỉ nói thoáng qua về những hoạt động t́nh báo chiến lược có từ thời Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm với sự phối hợp của Trung Hoa Quốc Dân Đảng ở Đài Loan. Những hoạt động này đ̣i hỏi ngân sách riêng không thể phổ biến đưọc.

Đây là khoảng thời gian thoả mái nhất trong đời binh nghiệp. Sự liên hệ với cậu đă giúp tôi vượt qua rất nhiều khó khăn, giữ được sự trong sạch của ḿnh mà không đụng chạm đến chuyện người khác. Tuy nhiên, đến cuối năm 72, một sỉ quan đàn em có gốc gác ở Mỷ Tho gặp tôi ngỏ ư hoán chuyển về Liên Đoàn Đặc Nhiệm tại Bến Lức. Thấy ḿnh ở chức vụ cũng khá lâu, tôi nói cho cậu biết ư định của ḿnh. Cậu chỉ mỉm cựi không nói năng ǵ hết. Tôi về Hạm Đội thay v́ Liên Đoàn Đặc Nhiệm tại Bến Lức do trục trặc kỷ thuật tại Bộ Tư Lệnh Hải Quân. Rời Mỷ Tho được mấy tháng là xảy ra vụ c̣i hụ Long An mà báo chí thời đó có cơ hội tấn công chính quyền về vấn đề tham nhũng và buôn lậu. Vài anh em trong Hải Quân nói đùa rằng tôi đẻ bọc điều, vụ ǵ cũng tai qua nạn khỏi nhưng họ không biết rằng những chịu đựng mà tôi phải vượt qua v́ đựng binh nghiệp của ḿnh. Vài lần nói chuyện phiếm với anh em: "Trong thời tao loạn, khôn cũng chết, dại cũng chết, biết nhiều khi cũng ngất ngư".

Về Hạm Đội được gần một năm th́ lại được biệt phái ra Đà Nẵng cùng với HQ Đại Tá Hà Văn Ngạc v́ t́nh h́nh sôi động tại Hoàng Sa. Sau khi Hoàng Sa bị Trung Cộng cưỡng chiếm, tôi được chuyển qua làm Chỉ Huy Trưởng Hải Đội I Duyên Pḥng. Có vài nguồn tin nói rằng Hải Đội sẽ là đơn vị đầu tiên đưọc trang bị các PTF nhưng sau đó mọi chuyện im luôn. Cậu vẫn tiếp tục dặn ḍ: "Mi ráng cẩn thận, Đà Nẳng không khác ǵ Vũng Tàu, Mỷ Tho đâu". Vụ buôn lậu Mỹ Khê xảy ra sau đó, lại một lần lao đao.

Cuối năm 74, được tin cậu đuợc bổ nhiệm giữ chức Tư Lệnh Quân Đoàn IV kiêm Vùng 4 Chiến Thuật trong khi ở Vùng 1 những biến chuyển dồn dập báo hiệu ngày tàn của cuộc chiến càng ngày càng đến gần. Tôi qua năn nỉ riêng Đại Tá Thiều cho sửa tất cả các chiến đĩnh của Hải Đội.

Đà Nẵng hỗn loạn trong trong những ngày cuối tháng 3 và sau cơn mưa pháo vào Tiên Sa đêm 29, Quân Đoàn I cũng như Vùng I Duyên Hải xem như tan hàng. Trong những ngày cuối cùng ở Vũng Tàu sau khi di tản từ Đà Nẵng và Cam Ranh, với tâm lư hoang mang và chán nản đến cùng cực, tôi cố gắng liên lạc lần cuối với cậu xem cậu có đồng ư để tôi về Cần Thơ không. Cậu chỉ cho một Sỉ Quan nhắn tôi cứ ở Vũng Tàu. Có lẻ cậu đă nh́n đưọc ngày tàn của cuộc chiến và những điều bất hạnh sẽ dáng lên đầu quân dân miền Nam.

Qua Hoa Kỳ đang ở trại tỵ nạn th́ những ngựi qua sau cho biết cậu đă tự sát để khỏi đầu hàng địch quân. Cậu cũng như vài Tướng Lảnh khác của miền Nam đă chọn cái chết để giữ tṛn khí tiết của người tướng không c̣n giử được thành. Dù rằng với một Quân Đoàn IV đang c̣n nguyên vẹn, cậu đă không ra lệnh tử chiến để cứu sanh mạng của hàng trăm ngàn quân dân vô tội.

Trong thời gian về Việt Nam làm việc cho một dự án tài trợ ngắn hạn, tôi thường lên chùa Già Lam ở G̣ Vấp thắp vài nén hương trước bàn thờ thân phụ tôi và cậu. Nh́n nét mặt nghiêm trang của cậu trong bộ quân phục Nhảy Dù, những kỷ niệm gia đ́nh lại hiện về trong tâm tưởng. Cậu vẫn sống mải trong ḷng quê hương và dân tộc.

Nguyễn Thái Dương

Thái Dương_NMT